«μή
φοβοῦ∙ μόνον πίστευε» (Λουκ. 8, 50)
Διπλό
θαύμα του Κυρίου καταγράφει το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα:
πρώτον την ανάσταση της κόρης του αρχισυνάγωγου Ιάειρου και δεύτερον τη θεραπεία
μιας αιμορροούσας γυναίκας. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι πραγματοποιεί ο
Κύριος και τρίτο θαύμα, σε ψυχολογικό και πνευματικό επίπεδο, όταν στρέφεται
στον τραγικό πατέρα που καταρρέει προφανώς από το άκουσμα της είδησης του
θανάτου της κόρης του, και τον ανυψώνει λέγοντας τον μη φυσικό για τα δεδομένα
της στιγμής λόγο: «μη φοβού∙ μόνον πίστευε και σωθήσεται η θυγάτηρ σου».
1. «Μη φοβού». Η προτροπή αυτή του Κυρίου πράγματι πρέπει να
θεωρηθεί παράδοξη και μη φυσική, για τα δεδομένα της στιγμής. Διότι τι πιο
φυσικό ένας πατέρας στο άκουσμα του θανάτου του παιδιού του να «παγώνει» και να
νιώθει ότι καταρρέει; Ο Ιάειρος εκείνην τη στιγμή της είδησης ότι η κόρη του
πέθανε πρέπει να βίωσε την απόλυτη μοναξιά του χαμένου και χωρίς στήριγμα
ανθρώπου που πέφτει στο κενό – ένα αίσθημα κόλασης. Ο Κύριος ως παντογνώστης
και καρδιογνώστης διέγνωσε αμέσως την τραγικότητα του Ιάειρου. Κι ήταν ο μόνος
στον κόσμο που μπορούσε να γνωρίζει επακριβώς το τι σημαίνει φόβος. Διότι είναι
ο Δημιουργός του κόσμου και του ανθρώπου, τον οποίο δημιούργησε κατ’ εικόνα και
καθ’ ομοίωσίν Του, προικισμένο άρα με όλες τις χάρες και τις δυνάμεις
Του, έστω εν σπέρματι, κατά συνέπεια χωρίς ο φόβος να κυριαρχεί στην ύπαρξή
του. Ο φόβος δυστυχώς εισήλθε στη ζωή του από τη στιγμή της ανταρσίας του
απέναντι στον Κύριο και Θεό του, ήταν δηλαδή ένα από τα τιμήματα που εισέπραξε
από την αμαρτία του. «Ήκουσα της φωνής Σου και εφοβήθην» ομολογεί ο Αδάμ
μετά την ανυπακοή του. Κι ο φόβος αυτός ως καρπός της αμαρτίας απλώνεται σε
όλες τις σχέσεις του: και με τον συνάνθρωπο και με τη φύση – η αμαρτία
αλλοιώνει τα πάντα στη ζωή του!
2. Αλλά αν ο Κύριος
ήταν και είναι ο μόνος που μπορεί στο έσχατο βάθος να διαγνώσει τα ανθρώπινα
αρνητικά συναισθήματα, είναι και ο μόνος που μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά και
δραστικά τον άνθρωπο στο να τα υπερβεί. Και η υπέρβαση αυτή γίνεται με κατεξοχήν
θετικό τρόπο. Στην προτροπή «μη φοβού» – η παρουσία του Θεού στον
άνθρωπο συνοδεύεται πάντοτε με αυτήν την προτροπή: «μη φοβού», «μη φοβείσθε»
– υπάρχει ο προσανατολισμός και η θετική ώθηση: «μόνον πίστευε». Για τον
Κύριο, δηλαδή την αλήθεια, η υπέρβαση του φόβου – του όποιου φόβου, ακόμη και
του επιτεταμένου και παράλογου φόβου, όπως είναι η φοβία –
πραγματοποιείται εκεί που ο άνθρωπος ανοίγεται στο πέλαγος της
πίστεως. Κι όχι μιας οποιασδήποτε πίστεως, αλλά αυτής που συνδέεται με τον
πρόσωπό Του, με την αποδοχή δηλαδή του Ίδιου ως Σωτήρα και Λυτρωτή του
ανθρώπου. Γιατί στο χαρισματικό αυτό επίπεδο ο πιστός πια ζώντας ως μέλος
Εκείνου αισθάνεται τη στοργική Του πρόνοια, βρίσκεται στην αγκαλιά του Πατέρα του,
«ακούει» τους κτύπους της γεμάτης αγάπης απέναντί του «καρδιάς» Του. Ο ίδιος
άλλωστε δεν βεβαίωσε ότι τίποτε δεν είναι «επιλελησμένον»-ξεχασμένο
ενώπιόν Του; Και το παραμικρότερο χορταράκι και πουλάκι είναι αντικείμενο της
αγάπης Του, πολύ περισσότερο ο «κατ’ εικόνα» του δημιουργημένος άνθρωπος –
«πολλών στρουθίων διαφέρετε»!
3. Αυτή η βαθειά
αλήθεια που γίνεται εμπειρία ζωής από τον πιστό έκανε και τον άγιο Χρυσόστομο
να διαλαλεί, σαν να μιλούσε ο ίδιος ο Κύριος μέσα από τον ίδιο: «Εγώ πατήρ,
φησίν ο Χριστός, εγώ αδελφός, εγώ νυμφίος, εγώ οικία, εγώ τροφή, εγώ ιμάτιον,
εγώ ρίζα, εγώ θεμέλιος, παν όπερ αν θέλοις εγώ…Εγώ φίλος και μέλος και κεφαλή
και αδελφός και αδελφή και μήτηρ, πάντα εγώ∙ μόνον οικείως έχε προς εμέ».
Αν είχαμε πνευματικά μάτια ανοικτά, θα βλέπαμε ότι πλημμυριζόμαστε
διαρκώς από το φως, την αλήθεια, τη ζωή και την αγάπη. Θα βλέπαμε στον εαυτό
μας, στον κάθε συνάνθρωπο, σε όλη τη δημιουργία την πανάγαθη παρουσία του Θεού!
Κι όχι μόνον αυτό. Θα μπορούσαμε να νιώσουμε και την ευεργετική παρουσία στην
ψυχή και στο σώμα μας του φύλακα αγγέλου μας. Γι’ αυτό τελικώς και κανείς
δεν μπορεί να βλάψει τον Χριστιανό, είτε θηρίο είναι αυτό είτε πονηρός άνθρωπος
είτε ο ίδιος ο αρχέκακος διάβολος. Διότι προστάτη έχει όλον τον κόσμο των
αγγέλων, κυρίως όμως τον Χριστό και τους αγίους Του. «Ει ο Θεός υπέρ ημών,
τις καθ’ ημών;» θα φωνάξει ο απόστολος Παύλος.
Δεν είναι υπερβολή
λοιπόν αυτά που διαβάζουμε στους Πατέρες μας, όπως για παράδειγμα στον άγιο
Ισαάκ τον Σύρο: «Μη σε ταράξει καθόλου – γράφει στον τρίτο του
λόγο – ο λογισμός του φόβου…αλλά μάλλον πίστευε ότι έχεις φύλακα τον
ίδιο τον Θεό που είναι μαζί σου… και κανείς δούλος δεν μπορεί να βλάψει
κανέναν από τους συνδούλους του χωρίς να το παραχωρήσει Εκείνος, που προνοεί
και κυβερνά τα πάντα. Καθότι ούτε οι δαίμονες, ούτε τα βλαπτικά θηρία,
ούτε οι κακοί άνθρωποι μπορούν να εκπληρώσουν το κακό τους θέλημα για αφανισμό
και απώλεια του άλλου, όταν δεν θέλει ο κυβερνών τα πάντα Θεός. Αλλά και όταν
θέλει, δίνει και όρια σ’ αυτά, κατά πόσο πρέπει να βλάψουν».
Για
τον πραγματικό χριστιανό ο φόβος υφίσταται μεν, αλλά δεν έχει τη
δύναμη να τον καταβάλει. Πολύ περισσότερο δεν αφήνει ο χριστιανός χώρο
μέσα του να αναπτυχτεί οποιαδήποτε φοβία, παράλογος δηλαδή, όπως είπαμε, και
επιτεταμμένος φόβος. Αρκεί να υπάρχει η προϋπόθεση που θέτει ο Κύριος: η πίστη
σ’ Αυτόν. Ο Ίδιος το ξεκαθάρισε:
το αντίδοτο του φόβου είναι η πίστη. «Μη φοβού∙ μόνον πίστευε». Να
πιστεύουμε όμως αληθινά σ’ Αυτόν, που θα πει να αγαπούμε κι Εκείνον και τους
συνανθρώπους μας – αυτή είναι η αληθινή πίστη: «πίστις δι’ αγάπης ενεργουμένη» (απ. Παύλος). Και τότε, εμπειρικά
πια, θα βλέπουμε ότι η αγάπη αυτή θα αποδιώχνει τον όποιο φόβο. Όπως το λέει
και ο απόστολος Ιωάννης: «φόβος ουκ έστιν
εν τη αγάπη. Αλλ’ η τελεία αγάπη έξω βάλλει τον φόβον».