«Μετάνοια σημαίνει
ανανέωση του βαπτίσματος. Μετάνοια σημαίνει συμφωνία με τον Θεό για νέα ζωή…
Μετάνοια σημαίνει συμφιλίωση με τον Κύριο, με έργα αρετής αντίθετα προς τα
παραπτώματά μας. Μετάνοια σημαίνει καθαρισμός της συνειδήσεως» (Άγ. Ιωάννης
Κλίμακος, λόγ. ε΄, 2).
Σου δόθηκε μεγαλείο που
όμοιό του δεν υπάρχει στον κόσμο: τι μπορεί να παραβληθεί μπροστά στο να ‘σαι
ένα με τον Δημιουργό σου δια του αγίου βαπτίσματος; Διαπιστώνεις όμως και την
τραγικότητα που σε διαπερνά: να υπάρχει και να λειτουργεί ακόμη μέσα σου η
αμαρτία. Το μεγαλείο που ταυτόχρονα περικλείει το δράμα. Και η καθημερινότητά
σου δυστυχώς το επιβεβαιώνει: κλεψίματα του νου με λογισμούς ανόητους και
πονηρούς, λόγια ανούσια, πειρακτικά και μερικές φορές βλάσφημα, συμπεριφορές
προσβλητικές και άδικες προς τον συνάνθρωπό σου. Ένα δαιμονικό στοιχείο που
πάει να ακυρώσει τη θεοείδειά σου! Η ασχήμια που θέλει να επιβληθεί πάνω στην
ομορφιά! Το σκοτάδι που θέλει να κρύψει το… φως!
Αρχίζεις και ζεις τα
συμπτώματα: χάνεται σιγά σιγά ο ενθουσιασμός της χριστιανικότητάς σου, νιώθεις
ότι περνάς στην αντίπερα όχθη, αισθάνεσαι ένοχος και βρόμικος. Σαν να συρρικνώνεσαι και
να χάνεις κάθε ικμάδα ζωής.
«Μη τρομάξεις, έστω κι
αν πέφτεις κάθε ημέρα, και μην εγκαταλείψεις τον αγώνα» (Κλίμαξ, ε΄, 12). Είσαι
ακόμη σε… ελεγχόμενη κατάσταση. Σήκω πάνω και «με επαινετή αναίδεια» στρέψου
στον Κύριο. Ζήτα του τη βοήθειά Του. Αυτό περιμένει από εσένα. Αυτή είναι η
χαρά Του: να σε δει και πάλι μαζί Του. Αυτό δεν μας έδειξε με την παραβολή του
ασώτου; Ο ίδιος δεν είπε ότι «χαρά γίνεται εν ουρανώ επί ενί αμαρτωλώ
μετανοούντι;» Μόνο μην καθυστερείς. «Όσο είναι ακόμη πρόσφατο και ζεστό το
τραύμα, τόσο και ευκολότερα θεραπεύεται. Ενώ τα τραύματα που εχρόνισαν, σαν
παραμελημένα και αποσκληρυμένα, δύσκολα θεραπεύονται» (ε΄, 12).
Η αντίδραση στην πτώση
λέγεται μετάνοια: ο μονόδρομος της πνευματικής ζωής. Μ’ αυτήν επανέρχεσαι στην αφετηρία του βαπτίσματος
– όταν μάλιστα καταλήγεις στην ιερά εξομολόγηση – μ’ αυτήν συμφιλιώνεσαι και
πάλι με τον Θεό – όταν μάλιστα το δείχνεις με τα έργα σου – μ’ αυτήν καθαρίζεις
τη συνείδησή σου. Οπότε αρχίζει και λάμπει πάλι μέσα στην καρδιά σου το φως του
ουρανού. Δεν είναι τυχαίο αυτό που φώναζε ο όσιος του Γεροντικού: «Τρία
πράγματα μας χρειάζονται για τη σωτηρία μας. Πρώτον, μετάνοια.
Δεύτερον, μετάνοια. Τρίτον, μετάνοια».