ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΡΟ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ
Νήστεψα από όλα τα κατορθώματα, απόλαυσα μέχρι κορεσμού τα σφάλματα, Κύριε.
Όμως, διαπιστώνουμε την αμαρτία μας και από άλλη πλευρά.
ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΡΟ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ
-Εκ πάντων ενήστευσα κατορθωμάτων, εις κόρον απήλαυσα των σφαλμάτων, Κύριε˙ νυν ουν πεινώντά με, σωτηριώδους και σεπτής έμπλησον βρώσεως (ωδή α΄ ήχος α΄).
Νήστεψα από όλα τα κατορθώματα, απόλαυσα μέχρι κορεσμού τα σφάλματα, Κύριε. Τώρα λοιπόν που πεινάω, γέμισέ με από τη σωτήρια και ιερή σου βρώση.
Από την πρώτη ωδή του κανόνα ο ύμνος, εκφράζει την πνευματική κατάσταση που συνήθως απαντάται στους πιστούς στον Χριστό ανθρώπους : το πλήθος των αμαρτιών, την έλλειψη των καρπών του Πνεύματος. Και δεν πρέπει να μας παραξενεύει τούτο. Γιατί και μία ώρα να είναι η ζωή του ανθρώπου επί της γης, μας διδάσκει ο λόγος του Θεού, και πάλι δυστυχώς θα αμαρτήσει – είναι το τίμημα της ανυπακοής των πρωτοπλάστων, που σαν ρίζα που μολύνθηκε διαπερνάει ολόκληρο έκτοτε το δένδρο της ανθρωπότητας. Και μπορεί βεβαίως ο Κύριος Ιησούς Χριστός να έχει έλθει και να μας έχει δώσει τη δυνατότητα, με την ενσωμάτωσή μας στο άγιο σώμα του δια του αγίου βαπτίσματος, να ξεπερνάμε την αμαρτία, όμως είναι τέτοια συχνά η ραθυμία της ζωής μας, ώστε ούτε αυτό τελικώς κάνουμε˙ παρ όλη τη βοήθειά του να συνεχίζουμε τον δρόμο και της δικής μας ανυπακοής. Όσο λοιπόν προχωράει η ζωή μας, τόσο βλέπουμε και την αύξηση των αμαρτιών μας.
Όμως, διαπιστώνουμε την αμαρτία μας και από άλλη πλευρά. Όσο σχετιζόμαστε με τον Κύριο, όσο με τη χάρη του Θεού αγωνιζόμαστε να τηρούμε τις εντολές του, τόσο διανοίγεται ο πνευματικός μας οφθαλμός και βλέπει πράγματα που πριν αγνοούσε, δηλαδή διαπιστώνει αμαρτίες που πριν ούτε καν τις υποψιαζόταν. Σαν τον απόστολο Παύλο, ο οποίος ενώ δεν έβλεπε κάποια ορατή αμαρτία στη συνείδησή του, δεν επαναπαυόταν. Γιατί «Κριτής μου είναι ο Κύριος», έλεγε, δηλαδή Εκείνος που βλέπει και τις πιο αδιόρατες κινήσεις της ψυχής, που και εμείς οι ίδιοι αγνοούμε. Δεν είναι τούτο μία εκ πλαγίου επιβεβαίωση αυτού που και ο λόγος του Θεού, αλλά και η νεώτερη ψυχολογία του βάθους, όπως λέγεται, επισημαίνει; Δηλαδή ότι μιλώντας για την ψυχή του ανθρώπου, αναφερόμαστε σε κάτι που έχει βάθος απύθμενο, κυριολεκτικά μιλάμε για μία «άβυσσο» του ασυνειδήτου, η οποία έχει τους δικούς της «κανόνες» και τους δικούς της τρόπους.
Λοιπόν νήστεψα, λέει ο άγιος Ιωσήφ ο υμνογράφος, αλλά όχι από φαγητά και κακίες, αλλά από κατορθώματα. Και έφτασε σε κορεσμό γι αυτόν τον λόγο από σφάλματα και αμαρτίες. Δεν μας αφήνει έκθετους όμως ο ποιητής. Μας υπενθυμίζει ότι πάντοτε υπάρχει η οδός διαφυγής, η θεραπεία και η σωτηρία: η στροφή προς τον Κύριο, ο Οποίος είναι έτοιμος να μας συγχωρήσει και να μας προσφέρει εκείνη την τροφή που γεμίζει την πεινασμένη μας ψυχή, δηλαδή τη χάρη του, τον ίδιο του τον εαυτό. Η λύση για όλα τα αρνητικά του εαυτού μας, αλλά και του κόσμου τούτου, είναι πάντοτε η αγάπη του Δημιουργού μας.