«Ο άγιος Νεκτάριος όταν βρέθηκε ιεροκήρυκας στην Εύβοια, γνώρισε εκεί, στον άη Γιάννη, και τον πατέρα του Γέροντος Πορφυρίου.
Οπότε ο άγιος Πορφύριος αγαπούσε βεβαίως όλους τους αγίους, κατεξοχήν δε την Υπεραγία Θεοτόκο, τη Μητέρα του Κυρίου του, αλλά ένιωθε μία ξεχωριστή οικειότητα και συμπάθεια προς τον άγιο Νεκτάριο, σε βαθμό, κατά τον Γέροντα Ανανία, απολυτότητας!
Κι είναι όχι απλώς σημαντικό το έργο αυτό της διαποιμάνσεως των εγγάμων, αλλά άκρως καίριο, όπως το βλέπουμε και στη φροντίδα του ίδιου του Κυρίου για τις οικογένειες, αλλά και όπως το επισημαίνουμε και στους αγίους μαθητές και αποστόλους Του, οι οποίοι πολύ συχνά αναφέρονταν στα θέματα της έγγαμης ζωής, εκτός δε τούτων και στους αγίους Πατέρες της Εκκλησίας μας απαρχής μέχρι σήμερα.
«Ο άγιος Νεκτάριος όταν βρέθηκε ιεροκήρυκας στην Εύβοια, γνώρισε εκεί, στον άη Γιάννη, και τον πατέρα του Γέροντος Πορφυρίου. Τον Λεωνίδα Μπαϊρακτάρη. Μπαϊρακτάρης σημαίνει σημαιοφόρος… Και τον συμβούλευσε ο άγιος. Τι ωραία του είπε! Προκειμένου να συλλάβει ένα παιδί το ζευγάρι, θέλει και προετοιμασία. Ο άγιος, άλλωστε, είχε προτείνει κι είχε φτιάξει Σχολές Γονέων. Πο ’χουν και τώρα πολλοί παπάδες, πολλές Μητροπόλεις για υποψηφίους συζύγους. Ανδρόγυνα. Παντρεύεσαι. Γιατί παντρεύεσαι; Όλα αυτά. Πρέπει να ξέρεις πολλά πράγματα. Έτσι. Και με την υπόδειξη του αγίου Νεκταρίου γεννήθηκε ο Γέροντας Πορφύριος. Ο οποίος είναι κοντά στα ίχνη του αγίου Νεκταρίου. Και ο Γέροντας Πορφύριος αγαπούσε απόλυτα, απόλυτα τον άγιο Νεκτάριο. Απόλυτα τον άγιο Νεκτάριο!» (Γέρων Ανανίας Κουστένης, Λόγοι για τον άγιο Νεκτάριο, τόμος Δ΄).
Τόσα πολλά και σπουδαία πράγματα σε ένα μικρό μόνο απόσπασμα λόγου του μεγάλου μακαριστού Γέροντα Ανανία Κουστένη. Ο οποίος αγαπούσε καθ’ υπερβολήν και τους δύο μεγίστους αγίους της σύγχρονης εποχής, τον άγιο Νεκτάριο, επίσκοπο Πενταπόλεως τον θαυματουργό, στο εκκλησάκι του οποίου στην Αθήνα λειτουργούσε και κήρυττε επί δεκαετίες μέχρι το τέλος του (Μάϊος 2021), και τον άγιο Πορφύριο τον καυσοκαλυβίτη, του οποίου για πολλά χρόνια υπήρξε πνευματικό τέκνο – ήταν ο σωτήρας του κατά την ομολογία του παππούλη. Και ποια η «εικόνα» που είχε και για τους δύο; Ότι είναι ισοστάσιοι πνευματικά! «Ο Γέροντας Πορφύριος είναι κοντά στα ίχνη του αγίου Νεκταρίου». Δηλαδή, όπως κι αλλού έχει εξηγήσει ο π. Ανανίας, και οι δύο, χαρισματούχοι και θαυματουργοί, είχαν καταστήσει τις καρδιές τους κάτοπτρα καθαρά που αντανακλούσαν τις λαμπηδόνες του αγίου Πνεύματος, που σημαίνει ότι στο πρόσωπό τους έβλεπε κανείς τον ίδιο τον Κύριο Ιησού Χριστό. Αυτό δεν μας λέει αδιάκοπα η Εκκλησία μας, όταν πρόκειται για τους αγίους της; Ότι οι άγιοι αποτελούν μία συνέχεια του Ιησού Χριστού, είναι Εκείνος «εν ετέρα μορφή». Ο Χριστός είναι «ο εν αγίοις αναπαυόμενος», γι’ αυτό και ό,τι θαυμαστό επιτελούν αυτοί ανήκει στον Ίδιο!
Οπότε ο άγιος Πορφύριος αγαπούσε βεβαίως όλους τους αγίους, κατεξοχήν δε την Υπεραγία Θεοτόκο, τη Μητέρα του Κυρίου του, αλλά ένιωθε μία ξεχωριστή οικειότητα και συμπάθεια προς τον άγιο Νεκτάριο, σε βαθμό, κατά τον Γέροντα Ανανία, απολυτότητας! «Ο Γέροντας Πορφύριος αγαπούσε απόλυτα, απόλυτα τον άγιο Νεκτάριο!» Κι όχι τυχαία! Διότι η σχέση τους ξεκινάει και πριν ακόμη από τη γέννηση του οσίου Πορφυρίου. Ο άγιος Νεκτάριος ήταν εκείνος που γνωρίζοντας τον πατέρα του αγίου Πορφυρίου, τον Λεωνίδα, τον συμβουλεύει και του υποδεικνύει νέα τεκνοποίηση. Ποιος ξέρει τι διέβλεπε ο διορατικός και προορατικός άγιος Πενταπόλεως αναφερόμενος στον πατέρα Λεωνίδα; Αποκλείεται πάντως να μην είχε κάποια «πληροφορία» εκ Θεού για το τι μέλλει γίγνεσθαι! Το μυαλό μας πηγαίνει σε κάτι παρόμοιο. Στον άγιο Αρσένιο τον Καππαδόκη, ο οποίος βαφτίζοντας το μικρό τέκνο του Πρόδρομου Εζνεπίδη του δίνει το δικό του όνομα, «Αρσένιος», γιατί «έβλεπε» κι εκείνος προορατικά και διορατικά τη μετέπειτα εξέλιξη του Αρσενίου: θα γίνει μοναχός και θα δοξάσει τον Θεό και την Εκκλησία Του ως άγιος Παΐσιος! «Τις έγνω νουν Κυρίου και τις σύμβουλος αυτού εγένετο;» Παρακολουθούμε τα γεγονότα, καταγράφουμε τις ιστορικές στιγμές και την αλληλουχία τους, μα το βάθος πάντοτε μας διαφεύγει, τουλάχιστον την ώρα που τα ζούμε. Αργότερα, εν πίστει μένουμε έκθαμβοι για το πώς εργάζεται η Πρόνοια του Θεού και πώς φαινομενικά «τυχαία» συμβάντα υπηρετούν τελικώς το σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία μας!
Ο άγιος Νεκτάριος λοιπόν συμβούλευσε τον πατέρα του οσίου Πορφυρίου για θέματα συζυγίας και οικογένειας. Διότι ήταν μέσα στο πλαίσιο της ποιμαντικής του ευθύνης, πολύ περισσότερο που ο Λεωνίδας Μπαϊρακτάρης υπήρξε ψάλτης του αγίου Νεκταρίου σε διάφορες περιοδείες του αγίου στην Εύβοια. Και δεν ήταν κάτι που έκανε μόνο στον μακαριστό Λεωνίδα. Όπως είπαμε θεωρούσε ότι το έργο αυτό, της συμβουλευτικής της οικογένειας, ήταν καίριο έργο ενός ποιμένα της Εκκλησίας, γι’ αυτό και πρωτοποριακά θα λέγαμε για την εποχή του «είχε προτείνει και είχε φτιάξει Σχολές Γονέων!» Κι αυτό γιατί το «αντικείμενο» του έργου ενός εκκλησιαστικού ποιμένα είναι ο άνθρωπος και ό,τι σχετίζεται με αυτόν. Με κύριο σκοπό πώς να τον βοηθήσει να βρίσκεται αδιάκοπα ενωμένος με τον Ιησού Χριστό, πώς να διακρατεί δηλαδή αυτό που έλαβε ως ατίμητο δώρο από τη βάπτισή του, τη χάρη του αγίου Πνεύματος, να είναι μέλος Ιησού Χριστού! Κι αυτό σημαίνει ότι ο ποιμένας όπου βρίσκει τον άνθρωπο εκεί καλείται και να τον διακονήσει, είτε πρόκειται περί του μοναχικού βίου είτε πρόκειται περί του εγγάμου βίου. Απλώς στον έγγαμο υπάρχουν οι ιδιαιτερότητες της συγκεκριμένης επιλογής του: να είναι σύζυγος, να έχει παιδιά εφόσον υπάρχει η δυνατότητα, να ασκεί την αγωγή των παιδιών, γι’ αυτό και αντίστοιχα δρα και ο κληρικός.
Κι είναι όχι απλώς σημαντικό το έργο αυτό της διαποιμάνσεως των εγγάμων, αλλά άκρως καίριο, όπως το βλέπουμε και στη φροντίδα του ίδιου του Κυρίου για τις οικογένειες, αλλά και όπως το επισημαίνουμε και στους αγίους μαθητές και αποστόλους Του, οι οποίοι πολύ συχνά αναφέρονταν στα θέματα της έγγαμης ζωής, εκτός δε τούτων και στους αγίους Πατέρες της Εκκλησίας μας απαρχής μέχρι σήμερα. Ποιος θα διαβάσει κείμενα των Πατέρων και δεν θα θαυμάσει τη διεισδυτικότητα αλλά και τη στοργή και την αγάπη και τη συγκατάβασή τους προς τις ανθρώπινες σχέσεις ιδίως μέσα στην οικογένεια; Ο άγιος Νεκτάριος βεβαίως, ως μέγας Πατήρ και διδάσκαλος της Εκκλησίας, σοφός και σπουδαίος συγγραφέας, δεν θα μπορούσε να μην ασχοληθεί και με το αντικείμενο αυτό. Γι’ αυτό και προχωρούσε και στην πράξη: την ίδρυση Σχολών Γονέων, όπως είπαμε. Αλλά και το πνευματικό του τέκνο, ο ίδιας περιωπής μ’ αυτόν άγιος Πορφύριος το ίδιο έκανε. Μπορεί να μην ίδρυσε Σχολή Γονέων, όμως τα όσα έλεγε στις ομιλίες και τις διδαχές του, στις διάφορες συζητήσεις του με όλων των ειδών τους ανθρώπους, στοιχειοθετούν «ογκώδη» έργα συμβουλευτικής της οικογένειας, κάτι που έχει αξιοποιηθεί στην εποχή μας στο έπακρο, είτε με συνέδρια είτε με σεμινάρια είτε με ομιλίες είτε με βιβλία.
Και είναι πολύ παρήγορο το γεγονός ότι, όπως επισημαίνει και ο μακαριστός π. Ανανίας, πολλές Μητροπόλεις και πολλές ενορίες ήδη έχουν ενεργοποιηθεί και προς την κατεύθυνση αυτή. Διότι πρέπει να μάθει ο χριστιανός και κάθε καλοπροαίρετος άνθρωπος τι σημαίνει γάμος, τι σημαίνει οικογένεια, τι σημαίνει αγωγή των παιδιών. «Ανδρόγυνα. Παντρεύεσαι. Γιατί παντρεύεσαι; Όλα αυτά. Πρέπει να ξέρεις πολλά πράγματα». Και ήδη έχουμε αργήσει ίσως. Διότι η χριστιανική οικογένεια αποτελεί πια σπάνιο είδος, και όπου υφίσταται παρουσιάζονται και εκεί συχνά διαλυτικά φαινόμενα. Να αντιδράσουμε, γιατί τα διαζύγια υπερκέρασαν τους γάμους. Η φωνή του αγίου Νεκταρίου, φωνή του ενανθρωπήσαντος Θεού μας, η φωνή του συνεχιστή του αγίου Πορφυρίου, η φωνή εν γένει της Εκκλησίας μας πρέπει να μεγεθυνθεί μέσα μας, ώστε αυτή να κυριαρχεί στη συνείδησή μας. Κι αυτό θα είναι η λύτρωσή μας, αλλά και η ευλογία για όλον τον κόσμο μας.
