ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΙ ΑΠ’ ΑΥΤΟΥΣ

«Πήγαν κάποτε στον Γέροντα Πορφύριο έναν ασθενή. Και λέει, «Από πού είσθε σεις;» «Από κει». «Κι ήρθατε, βρε, σε μένα;», τους γλυκομάλωσε ο Γέροντας. Πνευματικό τέκνο του αγίου Νεκταρίου ο Γέροντας. «Σε μένα, πο ’χετε εκει πέρα δυο μεγάλους ποταμούς θαυματουργίας; Δυο μεγάλα αναστήματα; Ποια εκκλησιά έχει στο χωριό σας, βρε;» «Τους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο» – «Του Σταυρού τα κέρατα», τη δύναμη. «Κι ήρθατε δω πέρα;» Κι οι άνθρωποι τον άκουσαν κι έκλαιγαν. «Τόσο μεγάλοι είναι οι Απόστολοι, παππούλη;» «Δεν υπάρχουν μεγαλύτεροι απ’ αυτούς. Είναι μετά τον Χριστόν αυτοί» (Γέρων Ανανίας Κουστένης, Λόγοι για τον άγιο Νεκτάριο, τόμ. Δ΄).

Τη σπουδαιότητα και τη μεγαλοσύνη των αγίων αποστόλων Πέτρου και Παύλου προβάλλει ο σοφός Γέροντας Ανανίας μέσα από περιστατικό με τον μεγάλο πνευματικό του όσιο Πορφύριο. Κι ενώ ο όσιος Πορφύριος τονίζει το πνευματικό ύψος των πρωτοθρόνων αποστόλων, ταυτοχρόνως αποκαλύπτει και τη δική του μεγαλοσύνη, συνέχεια του πνευματικού του, κατά τον Γέροντα, αγίου Νεκταρίου του θαυματουργού. Γιατί; Διότι αφενός νιώθει μπροστά στους Αποστόλους ελάχιστος και τιποτένιος, που θα πει ότι υπερυψώνεται κι αυτός μέσα από την ταπείνωσή του – «πας ο ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται» κατά τον Κύριο Ιησού Χριστό – αφετέρου συνεσκιασμένα κάπως φανερώνει το διορατικό του χάρισμα με τη «γνώση» ότι στον τόπο των αγνώστων του χριστιανών υπάρχει εκκλησία των πρωτοθρόνων αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Και αξίζει πράγματι να σχολιάσει κανείς και τα δύο αυτά. Πρώτα βεβαίως την κεντρική διδασκαλία της Εκκλησίας μας που υπενθυμίζει ο άγιος Πορφύριος περί των αγίων Αποστόλων. Οι άγιοι Απόστολοι, και μάλιστα οι Πέτρος και Παύλος, οι πρωτοκορυφαίοι, δεν είναι απλώς κάποιοι άγιοι μεταξύ των πολλών που υπάρχουν στην Εκκλησία μας, έστω και μεγάλοι, αλλά οι πρώτοι κυριολεκτικά όλων – «δεν υπάρχουν μεγαλύτεροι απ’ αυτούς. Είναι μετά τον Χριστόν αυτοί». Διότι υπάρχει διαβάθμιση στην αγιότητα. «Αστήρ αστέρος διαφέρει» όπως σημειώνει ο απόστολος Παύλος, όπως και από το καλό έδαφος, το έδαφος της αγιότητας, «αλλού καρποφορεί τριάντα, αλλού εξήντα, αλλού εκατόν» (ο Κύριος).

Οι άγιοι Απόστολοι, οι μαθητές του Κυρίου, μέσα στους οποίους εντάσσεται κατά αποκάλυψη Εκείνου και ο απόστολος Παύλος, συνιστούν «τα θεμέλια της Εκκλησίας». Ο Κύριος αυτούς «εξελέξατο» – «ουχ υμείς με εξελέξασθε, αλλ’ εγώ εξελεξάμην υμάς», όπως είπε – προκειμένου να γίνουν οι άμεσοι μάρτυρες της ζωής και της Αναστάσεώς Του κι έπειτα ακολουθούν όλοι οι άλλοι των μετέπειτα εποχών. Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαίο ότι η αποκάλυψη του Κυρίου ως του ενανθρωπήσαντος Θεού τελειώνει με τον θάνατο και του τελευταίου των Αποστόλων. Οπότε, γνωρίζει κανείς ότι πράγματι είναι χριστιανός όταν βρίσκεται μέσα στο ποτάμι της δικής τους παραδόσεως, όταν η πίστη και η ζωή του είναι ακολουθία των δικών τους βημάτων, κατά το αντίστοιχο και με τα δικά τους βήματα: Ο Κύριος άφησε «υπογραμμόν ίνα επακολουθήσωμεν τοις ίχνεσιν αυτού» (απ. Πέτρος) – ακολουθώντας τους αποστόλους τον Κύριο ακολουθεί κανείς. Από την άποψη αυτή κατανοεί κανείς αυτό που συνιστά δόγμα για την πίστη μας, ότι πιστεύουμε και «εις μίαν, αγίαν, καθολικήν και αποστολικήν Εκκησίαν» (Σύμβολο της πίστεως). Η Εκκλησία μας είναι Αποστολική, διότι ακριβώς θεμελιώνεται στους Αποστόλους, με βασικό και κεντρικό θεμέλιο λίθο ασφαλώς τον Ίδιο τον Κύριο Ιησού Χριστό. «Αυτός εστιν η κεφαλή του σώματος».  

Πλην των πολλών άλλων μαρτυριών, εκείνος που με μοναδικό τρόπο εξαγγέλλει την αλήθεια αυτή περί της αποστολικότητας της Εκκλησίας είναι ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, ιδίως στην αρχή της Α΄ Καθολικής του επιστολής. Σημειώνει: «Ο εωράκαμεν και ακηκόαμεν, (περί του Λόγου της ζωής),  απαγγέλλομεν υμίν, ίνα και υμείς κοινωνίαν έχητε μεθ’ ημών˙ και η κοινωνία δε η ημετέρα μετά του πατρός και μετά του υιού αυτού Ιησού Χριστού». Για τον άγιο Ιωάννη δηλαδή δεν υπάρχει περίπτωση να κοινωνήσει κανείς τον Τριαδικό Θεό, τον Πατέρα, τον Υιό, το Άγιον Πνεύμα, χωρίς προηγουμένως να βρίσκεται σε κοινωνία με τους αποστόλους του Κυρίου. Και το επαναλαμβάνουμε: η κοινωνία αυτή είναι κοινωνία και πίστεως, αλλά και τρόπου ζωής. Πίστη και ζωή συνυπάρχουν αδιάσπαστα στην Εκκλησία μας, αυτό βλέπουμε στους αγίους Αποστόλους, γιατί αυτό είπε ο ίδιος ο αρχηγός της πίστεως, αυτό θεωρείται έτσι δεδομένο και για όλους τους πιστούς όλων των εποχών.

Κι αυτή ακριβώς η αποστολικότητα της Εκκλησίας συνυπάρχει και με το δεύτερο στοιχείο που αναφέραμε, την ταπείνωση του αγίου Πορφυρίου. Δεν μπορεί κανείς να ακολουθήσει γνήσια τους αποστόλους, δηλαδή δεν μπορεί να είναι σωστό μέλος της Εκκλησίας, αν το φρόνημά του δεν είναι το φρόνημα του Χριστού, δηλαδή της ταπείνωσης. Ό,τι με ποιητικό τρόπο αναφέρει και πάλι ο απόστολος Παύλος, ότι πρέπει να έχουμε το ίδιο φρόνημα οι πιστοί με τον Χριστό, που κένωσε τον εαυτό του και έγινε άνθρωπος, φανερώνοντας την άπειρη ταπείνωσή Του που γνώρισμά της έχει την απόλυτη υπακοή στο θέλημα του Θεού Πατέρα μέχρι σταυρικού θανάτου (πρβλ. Φιλ. 2, 5), το ίδιο επισημαίνουμε σε όλους τους αγίους κάθε εποχής, το ίδιο επισημαίνουμε και στον μέγα άγιο Πορφύριο. Κι είναι η ταπείνωση αυτή η σπουδαιότερη εξ όλων των αρετών, γιατί αυτή αποτελεί τη βάση και για την πίστη και για την αγάπη, όπως αυτή είναι που βλασταίνει και το μοσχομύριστο λουλούδι της διακρίσεως.

Κι είναι ευνόητο ότι η υπεροχική αυτή θέση των αγίων Αποστόλων στην Εκκλησία δεν «υποβαθμίζει» την Παναγία Μητέρα του Κυρίου μας. Διότι ασφαλώς η Παναγία μας είναι κατά την ποιητική έκφραση «Θεός μετά Θεόν», αυτή που υπέρκειται και των αγίων αγγέλων και των αρχαγγέλων, «η τιμιωτέρα των Χερουβείμ και η ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ», όμως εδώ μιλάμε για τη θέση των Αποστόλων ως προς την εξαγγελία της πίστεως και την άμεση  μαρτυρία του Ιησού Χριστού στα πέρατα της Οικουμένης. Πρώτη ασφαλώς και Μοναδική λοιπόν η Υπεραγία Θεοτόκος από πλευράς αγιότητας πάντων των ανθρώπων, αλλά πρώτοι από την άλλη σε σχέση με όλους τους αγίους οι Απόστολοι λόγω όπως είπαμε του διακονήματος που τους ανέθεσε ο Κύριος: της μαρτυρίας Του σε όλα τα έθνη και για όλες τις εποχές. «Έθετο ο Θεός εν τη εκκλησία πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους…» (απ. Παύλος).