ΔΕΥΤΕ ΕΚΚΑΘΑΡΩΜΕΝ ΕΑΥΤΟΥΣ ΑΔΕΛΦΟΙ

Δεῦτε ἐκκαθάρωμεν ἑαυτούς, ἐν ἐλεημοσύναις καὶ οἰκτιρμοῖς πενήτων, μὴ σαλπίζοντες, μὴ δημοσιεύοντες ἡμῶν τὴν εὐποιΐαν, μὴ ἐπιγνώτω ἡ ἀριστερά, τῆς δεξιᾶς τὸ ἔργον, μὴ σκορπίσῃ ἡ κενοδοξία, τὸν καρπὸν τῆς ἐλεημοσύνης, ἀλλ\’ ἐν κρυπτῷ, τῷ τὰ κρυπτὰ εἰδότι κράξωμεν· Πάτερ, ἄφες τὰ παραπτώματα ἡμῶν, ὡς φιλάνθρωπος.

Ελάτε να καθαρίσουμε τον εαυτό μας με ελεημοσύνες και σπλάχνα οικτιρμού προς τους φτωχούς, χωρίς να σαλπίζουμε, χωρίς να δημοσιοποιούμε την αγαθοεργία μας·
ας μη γνωρίσει η αριστερά το έργο της δεξιάς· ας μη σκορπίσει η κενοδοξία
τον καρπό της ελεημοσύνης· αλλά κρυφά ας φωνάξουμε σε Εκείνον που γνωρίζει τα κρυφά: Πατέρα, συγχώρησε τα παραπτώματά μας, ως Φιλάνθρωπος.

Ο Άγιος υμνογράφος αντλεί τα του παρόντος ύμνου (Ιδιόμελον των Αποστίχων του Εσπερινού Δευτέρας Β΄ Νηστειών) από τη διδασκαλία του Κυρίου στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, στο οποίο τονίζεται ότι η ελεημοσύνη, αν θέλουμε να είναι ευπρόσδεκτη από τον Θεό, οφείλει να γίνεται «ἐν τῷ κρυπτῷ».

Η καθαρότητα της καρδιάς δεν επιτυγχάνεται μόνο με εξωτερικές πράξεις, αλλά με την ταπείνωση και την αποφυγή της κενοδοξίας, η οποία κατά τον Όσιο Ιωάννη τον Σιναΐτη ομοιάζει με τριβόλι, αγκάθι το οποίο από όποια πλευρά και να πέσει, μπορεί να πληγώσει την ψυχή του ανθρώπου.

Η ελεημοσύνη παρουσιάζεται ως ένα από τα μέσα κάθαρσης. Δεν είναι απλώς κοινωνική πράξη, αλλά ασκητική πράξη που θεραπεύει την ψυχή. Όμως η κενοδοξία μπορεί να «σκορπίσει» τον καρπό της, δηλαδή να ακυρώσει το πνευματικό της όφελος, όταν η πράξη γίνεται για ανθρώπινο έπαινο.

Η επίκληση «Πατέρα, ἄφες… ὡς φιλάνθρωπος» καταδεικνύει ότι η σωτηρία δεν είναι αποτέλεσμα των έργων μας, αλλά καρπός της Θείας φιλανθρωπίας. Ο άνθρωπος πράττει το αγαθό με ταπείνωση, αλλά ελπίζει τελικά στο έλεος του Θεού που «τὰ κρυπτὰ εἰδώς» βλέπει την καρδιά και φιλανθρώπως σώζει.